dinsdag 12 januari 2016

Weer een economische natuurwet die het af laat weten

Op de valreep van 2015 bracht het CBS een persbericht uit over de arbeidsproductiviteit in relatie tot de loonontwikkeling over de periode van 2001 tot en met 2014. En opnieuw blijkt dat onze werkelijkheid zich al een jaar of tien niet meer gedraagt volgens de natuurwetten van de economische ervaringswetenschap. De arbeidsproductiviteit moet omhoog, roepen we altijd, want dan neemt de welvaart toe en daar profiteert iedereen van. Ook de werknemers, want die zullen dat vertaald zien in hogere lonen.

Nou nee dus:

Zoals aan deze grafiek van het CBS is af te lezen, blijft de loonontwikkeling al sinds 2004 sterk achter bij de stijgende arbeidsproductiviteit. Afgezien van een scherpe, maar opvallend korte dip na de crisis van 2008, is de stijging van de productiviteit voortdurend groter dan de stijging van de lonen. De productiviteit is in 2014 zo'n 9 procent hoger dan in 2003, terwijl de lonen in die periode slechts zo'n 2 procent zijn gestegen.

Voor het achterblijven van de lonen geeft het CBS twee redenen aan.
De eerste is dat bij een vrij omvangrijke werkloosheid zoals die van tegenwoordig, de onderhandelingspositie van werknemers slecht is, wat een plausibele verklaring vormt voor de tegenvallende stijging van de lonen.
Als tweede reden voor de achterblijvende loonontwikkeling noemt het CBS de toenemende flexibilisering van de arbeidsmarkt. Deze verklaring lijkt op het eerste gezicht heel wat minder plausibel, want het zijn juist de werkgevers die al jaren pleiten voor flexibilisering, in de vorm van versoepeling van het ontslagrecht. En het zijn de vakbonden die zich daartegen verzetten. Als flexibilisering voor werkgevers zo aantrekkelijk is, waarom zouden ze dan niet bereid zijn om daarvoor te betalen?

Welnu, zoals ik het zie betalen ze er wel degelijk voor, alleen niet aan de flexwerker zelf. Flexwerk vindt in Nederland vrijwel uitsluitend plaats via uitzendbureaus. De beloning die werkgevers/opdrachtgevers betalen aan die uitzendbureaus zou economisch gezien eigenlijk opgeteld moeten worden bij de lonen van de flexwerkers. Dat is echter in de cijfers van het CBS niet het geval, evenmin als de beloning van tijdelijk ingehuurde ZZP-ers. Die krijgen per uur doorgaans ook meer betaald dan een medewerker in vaste dienst, maar de betalingen aan ZZP-ers worden gezien als omzet van hun vennootschap, niet als loon.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten