vrijdag 18 december 2015

CPB blijft erbij: hoe meer werkzoekenden hoe meer werkgelegenheid

Het afgelopen jaar heeft het Centraal Planbureau enkele werkgelegenheidsprognoses gepubliceerd, die waren gebaseerd op het 'MICSIM' rekenmodel van het CPB. Deze prognoses zijn van diverse kanten bekritiseerd, onder andere door mij in de Volkskrant van 19 november jongstleden.
Het CPB heeft zich daardoor geroepen gevoeld om de toepassing van het rekenmodel toe te lichten en te verdedigen. Het nieuwe MICSIM model, zo zeggen de woordvoerders in een artikel op de website www.mejudice.nl van 2 december, is een model voor de lange termijn.
Wij critici zouden dat onvoldoende hebben onderkend.
Daarmee is uiteraard nog niet verklaard waarom de wijzigingen in de arbeidsparticipatie die het model voorspelt, iets zouden zeggen over de te verwachten ontwikkeling van de werkgelegenheid. Maar ook op die kritiek komt een antwoord: “Op de lange termijn gaan wij ervan uit dat de procentuele toename van de werkgelegenheid gelijk is aan die van het arbeidsaanbod.”
Het CPB meent dus werkelijk, zoals ik schreef, dat een toename van het aantal werkzoekenden (op de lange termijn) leidt tot een (even grote) toename van het aantal banen. Om dat te illustreren laat men in een grafiek zien dat werkgelegenheid en arbeidsparticipatie in het verleden een parallel verloop hebben gehad.

Deze redenering gaat echter op meerdere manieren mank.

Ten eerste is daar de klassieke fout om een statistische correlatie aan te zien voor een causaal verband. Zo'n correlatie kan een startpunt zijn voor verder onderzoek, maar zolang het onderliggende mechanisme niet verklaard kan worden zegt de correlatie niets. In dit concrete geval zou met evenveel recht verondersteld kunnen worden dat de arbeidsparticipatie de ontwikkeling van de werkgelegenheid volgt in plaats van andersom. We kennen immers het verschijnsel van de 'discouraged worker'.

Ten tweede, indien er al een causaal verband zou bestaan, kan uit het verleden alleen een conclusie voor de toekomst worden getrokken indien de omstandigheden gelijk zijn gebleven. En dat is nou net niét het geval. Rond de eeuwwisseling is een nieuw tijdperk aangebroken, waarin door razendsnelle technologische ontwikkelingen enorme aantallen banen verdwijnen, die niet in dezelfde mate door nieuwe banen worden vervangen. En de grootste klappen moeten nog komen, zoals de invoering op grote schaal van zelfrijdende voertuigen.
In de afgelopen zes jaar hebben we dan ook gezien, dat ondanks economische groei de werkgelegenheid in arbeidsjaren per duizend inwoners gestaag is afgenomen.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten